پیامدهای منفی شبکه‌های اجتماعی و آسیب‌های آن

شبکه هاي اجتماعي يکي از مهم ترين دستاورهاي انقلاب اطلاعاتي است که ارتباطات را معنايي تازه بخشيده و موجب دگرگوني در تعاملات اجتماعي شده است. حضور شبکه هاي اجتماعي در بزرگراه هاي اطلاعاتي امکان بهره گيري از انبوهي از اطلاعات در کمترين زمان ممکن و برقراري ارتباط گفتاري و نوشتاري و ديداري با هزينه نسبتا کم فراهم آورده است. ظهور اين پديده اگر چه خود معلول تحولاتي چند بوده اما پس از ظهور، خود منشأ تحولات عديده اي گرديده است. در این مطلب به پیامد‌های منفی شبکه‌های اجتماعی، آسیب‌های ناشی از آن و خطرات آن می‌پردازیم.


پیامدهای منفی شبکه های اجتماعی بطور خلاصه

1- شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذب
2- تبلیغات ضد دین، ضد اسلام و القای شبهات
3- نقض حریم خصوصی افراد
4- انزوا و دور ماندن از محیط های واقعی اجتماع
5- تاثیرات منفی رفتاری
6- نقض حریم شخصی
7- فروپاشی خانوادگی و افزایش طلاق
8- ترویج گرویدن افراد مخصوصا نوجوانان و جوانان به مواد مخدر و بخصوص روان گردان ها
9- بهره برداری سوء از احساسات نسل جوان در ایجاد نافرمانی های مدنی و تعارضات اخلاقی
10- شایعه پراکنی به عنوان یکی از تاکتیک های جنگ نرم
11- سرقت و اخاذی مجازی
12- تغییر شیوة رفتار و گفتار و دستور زبان
13- بلوغ زودرس

آسیب های شبکه های اجتماعی به 4 دسته تقسیم می شوند:
1- آسیب هاي سیاسی- امنیتی
2- آسیب هاي فرهنگى
3-  آسیب هاي خانوادگی
4- آسیب هاي روانی-رفتاري


آسیب های سیاسی امنیتی شبکه‌های اجتماعی

1- قرار دادن اطلاعات حریم خصوصی توسط کاربران و به اشتراک گذاری این اطلاعات با دولت ها و سرویس های جاسوسی
2- گرفتن یک نظرسنجی عمومی مناسب در جهت رصد افکار جوامع با کمترین هزینه توسط دول استعمارگر
3- تغییر جهت و شکل دادن افکار عمومی مخصوصا در برهه های سیاسی توسط دول استعمارگر و متخاصم و رقبای سیاسی (نمونة آن انتخابات ایالات متحده در سال 2016 و نقش اثربخشی شبکه اجتماعی فیسبوک بر جهت دهی به افکار عمومی مردم آن کشور)


 

آسیب های خانوادگی شبکه‌های اجتماعی

1- باعث کاهش ارتباط رو در رو و فیزیکی انسان ها شده و منجر به نابودی سنت حسنة صلة رحم می گردد.
2- شبکه های اجتماعی مجازی اعتیاد آور بوده که این خود موجب بروز مشکلات فردی و خانوادگی می گردد.
3- بلوغ زودرس نوجوانان و جوانان به علت محتواهای غیر اخلاقی موجود در این شبکه ها
4- افزایش آمار طلاق و خیانت به همسر بعلت فضای باز رابطه بین دو جنس مخالف در این شبکه ها و طلاق عاطفی
5- میل به روابط به سبک خانواده های اروپایی و غربی
6- یکسو شدن رابطة فرزندان با والدین
7- دور شدن اعضای خانواده از یکدیگر و انزوای افراد


 

آسیب های روانی-رفتاری اجتماعی

1- اعتیاد به شبکه های اجتماعی
2- افسردگی
3- خجالتی شدن و گوشه گیری
4- تمایل به انزوا و دوری از اجتماع
5- کاهش اعتماد به نفس
6- پرخاشگری
7- کاهش فعالیت بدنی و تنبل شدن فرد
8- تغییر الگوی خواب صحیح و دیدن خواب های آشفته، مغشوش و همراه با کابوس
9- کاهش معاشرت و از دست دادن دوستان واقعی
10- بی توجهی به مسائل مهم و حیاتی زندگی
11- اختلال های جنسی به علت اشاعة فحشا و بی بند و باری اخلاقی و تحریکات جنسی موجود در این فضاها


 

راه‌های برای پیشگیری از بروز آسیب های اجتماعی در فضای مجازی

1- آگاه کردن افراد به خصوص نسل جوان از آسیب ها و تهدیدهای موجود در این فضا
2- عدم به اشتراک گذاری اطلاعات شخصی و خصوصی خود و اعضای خانواده در این فضا
3- عدم در اختیار قرار دادن رمز یا گذر واژة (Password) حساب فضای مجازی خود با دیگران
4- تعیین زمان و مکان مشخص استفاده از رایانه و اینترنت و موبایل برای کودکان و فرزندان
5- جلب اعتماد فرزندان به خود تا در مواقع بروز مشکل در فضای مجازی آن را سریعا با شما به اشتراک بگذارند.
6- عدم نگهداری اطلاعات شخصی غیر ضروری و حساس بر روی رایانه و گوشی همراه


 

راه‌های افزایش امنیت در اینترنت و فضای مجازی

1- استفاده از نرم افزار های امنیتی چون ویروس یاب ها و دیواره های آتش(FireWall) بر روی دستگاه های مورد استفاده
2- استفاده از قفل امنیتی به صورت عددی، الگویی(Pattern) و غیره بر روی رایانة یا تلفن همراه
3- استفاده از رمز های (گذرواژه های) مطمئن، ایمن و ترکیبی در ثبت نام و بهره گیری از پست الکترونیک، شبکه های اجتماعی و هرگونه حساب مجازی و رایانه و تلفن همراه
4- عدم ارائه پاسخ صحیح به برخی سوال های پرسیده شده در بعضی از سایت ها جهت جلوگیری از در اختیار قرار دادن و افشای اطلاعات شخصی درست خود به این سایت ها
5- استفاده از ورود "دو مرحله ای" بمنظور افزایش امنیت در سایت ها و شبکه های اجتماعی و غیره که امروزه در اکثر آن ها تعبیه شده است.
6- فعال کردن هشدار ورود به حساب کاربری مجازی که به هنگام ورود به حساب کاربریتان یک پست الکترونیک یا پیام کوتاه برای شما ارسال شده و شما را از ورود به حساب کاربریتان آگاه می سازد.


 

تهدیدات شناخته شدة اینترنت و فضای مجازی علیه کودکان و نوجوانان در دنیا و ایران

1- مواجهه با محتوای نامناسب و مضر، مستهجن و غیر مجاز
2- ارتباط مجازی و ملاقات حضوری با افراد ناشناس و نا آشنای خطرناک
3- اشتراک گذاری اطلاعات شخصی و خانوادگی
4- اعتیاد به اینترنت و صرف زمان زیاد برخط بودن (آنلاین بودن)
5- بهره برداری و آزار جنسی
6- قربانی باج گیری سایبری شدن
7- در معرض قرار گرفتن و قربانی بد افزار ها شدن
8- پرداخت های مالی ناآگاهانه در بازارهای اینترنتی و شبکه های مجازی
9- استفاده نادرست از ابزارها و خدمات و نشت اطلاعات
10- سرقت هویت و کلاه برداری
11- تضعیف و از بین بردن باورها و اعتقادات دینی، فرهنگی و ملی
12- استهزای ارزش های دینی، فرهنگی و ملی
13- از بین بردن اعتماد به نفس در جوانان و متکی کردن آن ها به بیگانگان


 

رعایت چه نکات امنیتی در استفاده از فضای مجازی الزامی است؟

1- در مورد هويت افراد در شبکه های اجتماعی، بیشتر دقت کنید.
ممکن است سارقان هويت به منظور دريافت اطلاعات شما، پروفايل های جعلی ايجاد کنند. افراد همیشه آن چیزی که می گويند، نیستند.

2- رعايت احتیاط در مورد کلیک کردن بر روی لینک ها
 حتی اگر لینک در پیامی است که از سوی دوست شما فرستاده شده است در هنگام کلیک کردن بر روی آن با احتیاط باشید. به این علت که ممکن است اطلاعات حساب کاربری دوست شما سرقت شده باشد و با استفاده از آن در حال ارسال لینک های مخرب به لیست تماس های او باشند.
3- در مورد اطلاعات شخصی که منتشر می کنید، مراقب و محتاط باشید.

4- آدرس سايت شبکه اجتماعی را به طور مستقیم در مرورگر تايپ نمايید.
 اگر شما بر روی لینکی کلیک کنید که شما را به سمت وب سایت شبکه های اجتماعی از طریق یک ایمیل یا دیگر وب سایت ها هدایت کند. ممکن است در حقیقت آن یک مورد فیشینگ باشد که سایت اصلی را جعل کرده است و کاملا شبیه به سایت اصلی به منظور فریب کاربران طراحی شده است تا کلمات عبور و رمز آن ها را بدست آورد.
5-  مراقب برنامه های جانبی که نصب می کنید، باشید.
 بسیاری از سایت های شبکه های اجتماعی به شما اجازه دانلود برنامه های جانبی را می دهند که شما می توانید از طریق آن ها کارهای بیشتری را در صفحات شخصی خود انجام دهید. با این حال، مجرمان سایبری می توانند از این برنامه های جانبی برای سرقت اطلاعات افراد استفاده کنند بدون آن که فرد متوجه شود.
6- هر آنچه که شما ارسال می کنید، دائمی است.
 اين را بدانید که هر اطلاعاتی که شما در شبکه های اجتماعی ارسال می کنید دائمی است. قبل از آن که هر مطلبی را ارسال کنید به خوبی در مورد آن فکر کنید.
7- تنظیمات حريم خصوصی را جدی بگیريد.
 از تنظیمات حریم خصوصی به منظور اینکه، بتوانید کنترل کنید چه کسانی اطلاعات شخصی شما را مشاهده می نمایند، استفاده کنید. سیاست های حریم خصوصی سایت و شبکه اجتماعی را که از آن استفاده می کنید، مطالعه نمایید و بدانید که آن شبکه اجتماعی از اطلاعات شما چه استفاده هایی می کند.

8- هرگز از رمز های يکسان برای چند حساب کاربری استفاده نکنید.
 این مسئله فقط مربوط به شبکه های اجتماعی نیست، بلکه برای تمامی حساب ها باید این امر رعایت شود. رعایت این مسئله باعث می شود، در صورتی که به یکی از حساب های شما نفوذ شود،حساب دیگر در معرض خطر قرار نگیرد.
9- استفاده از شبکه های اجتماعی در محل کار، کار درستی نیست.
 دسترسی به سایت های شبکه های اجتماعی در محل کار از طریق سیستم ها و کامپیوترهای محل کار شما را با ریسک حملات ویروسی مواجه می کند. برای مثال، با باز کردن پیوست یک ایمیل و یا با کلیک کردن بر روی لینک دانلود یک برنامه، کامپیوتر محل کار شما می تواند آلوده به بد افزارها و برنامه های مخرب شود و اطلاعات مورد سرقت قرار گیرد.


منبع: فضای مجازی (فرصت‌ها، آسیب‌ها و تهدیدات) - هومن باغبان - تیرماه1397

توسط : admin | تاریخ : 1398/04/29 | نظرات